|
Pasinaon Basa Jawa
Wawan
Rembug
Kereme kapal pesiar Costa
Corcordia ing pulo Giglio Italia ndadekake kagete wong-wong sadonya.
Ing atase kapal gedhe, apik samubarange kok tetep bisa kerem. Kayane
ora tinemu nalar. Mula akeh kang padha gumun. Klebu Bu Panut lan
Mbak Ajeng (kekarone jeneng sesinglon) kang lagi padha rujakan ing
emper omah. Pacelathon kekarone kaya ing ngisor iki.
| |
Bu Panut |
Aku ya gumun je Mbak Ajeng,
ana kapal gedhe lan apik kok ya bisa kerem. Rak ya aneh
ta? |
| |
Mbak Ajeng |
Lho .......... .........
menapa ingkang kerem Bu? Kula kok dereng mireng!? |
| |
Bu Panut |
: Lho kepriye ta Mbak Ajeng
kuwi, lha rak lagi wae ana pawarta kereme kapal pesiar kang
kondhang “mewah” kuwi ta Jeng, neng Italia kana! |
| |
Mbak Ajeng |
Ooh inggih ta! Lho kok
saged gih? Kerem wonten negari Italia? |
| |
Bu Panut |
Bener, ana neng .........
Italia. Mulane kuwi Jeng, kok .......... ya. Aku melu gumun
banget. Kamangka kapale kuwi gedhe lan apik tenan lho Jeng.
|
| |
Mbak Ajeng |
Lho saenipun kados
menapa, menawi mengsah alam gih tetep kawon ta! |
| |
Bu Panut |
Aku ora ngira je, dakkira
kapal kuwi yen gedhe lan apik kuwi, ora ana sing ........ karo
dheweke. Jebul nubruk karang wae banjur ora nduwe daya ya. |
| |
Mbak Ajeng |
Leres Bu. Katandhingaken
kaliyan alam, damelan manungsa menika boten wonten
menapa-menapanipun. |
| |
Bu Panut |
Iya-ya, saiki aku lagi
dhong, yen sejatine alam kuwi keladuk kuwate tumrap manungsa lan
gaweyane. |
| |
Mbak Ajeng |
Mila boten samesthinipun
manungsa menika umuk. Gih ta Bu...?! |
Bu Panut dan Mbak Ajeng
banjur enggal nerusakane anggone padha rujakan. Kaya ing pasinaon
sadurunge, para netter utawa para maos kasuwun kersa ngisi ukara
sing durung rampung. Tembung-tembung sing kacithak kandel minangka
pancingan kanggo ngisi. Sugeng ngisi!
Undha-usuking tembung ngoko –
krama kaya sing digunakake ing dhuwur.
| Tembung
Ngoko |
Krama
|
Krama
Inggil |
|
bisa |
saged |
- |
|
gedhe |
ageng |
- |
|
kapal (prau) |
baita |
- |
|
kalah |
kawon |
- |
|
negara |
negari |
- |
Dialog
Tenggelamnya kapal pesiar
Costa Corcordia di pulau Giglio Italia membuat kaget orang-orang
sedunia. Walaupun termasuk kapal besar, mewah fasilitasnya ternyata
tetap bisa tenggelam. Sepertinya tidak masuk akal. Maka banyak yang
heran. Termasuk Bu Panut dan Mbak Ajeng (keduanya nama samaran) yang
sedang makan rujak di teras rumah. Dialog keduanya seperti di bawah
ini.
| |
Bu Panut |
Saya juga heran Mbak Ajeng,
ada kapal besar dan bagus kok ya bisa tenggelam. Kan aneh
to? |
| |
Mbak Ajeng |
Lho .......... .........
apakah yang tenggelam Bu? Saya kok belum mendengar!? |
| |
Bu Panut |
Lho bagaimana to Mbak Ajeng
ini, lha kan baru saja ada berita tenggelamnya kapal pesiar yang
terkenal mewah itu to Jeng, di Italia sana! |
| |
Mbak Ajeng |
Ooh iya to! Lho kok bisa
ya? Tenggelam di negara Italia? |
| |
Bu Panut |
Benar, ada di .........
Italia. Makanya itu Jeng, kok .......... ya. Saya juga sangat
heran. Padahal kapal itu sangat besar dan mewah lho Jeng. |
| |
Mbak Ajeng |
Lho sebagus apapun, jika
musuh alam ya tetap kalah to! |
| |
Bu Panut |
Saya tidak mengira, saya
pikir jika kapal itu besar dan mewah, tidak ada yang ........
dengan kapal itu. Ternyata nabrak karang saja sudah tidak
berdaya ya. |
| |
Mbak Ajeng |
Benar Bu. Dibandingkan
dengan alam, buatan manusia itu tidak ada apa-apanya. |
| |
Bu Panut |
Iya-ya, sekarang saya baru
paham, jika sebenarnya alam itu terlalu kuat bagi manusia dan
buatannya. |
| |
Mbak Ajeng |
Makanya sudah semestinya
jika manusia itu tidak sombong. Benar to Bu...?! |
Bu Panut dan Mbak Ajeng
segera kembali melanjutkan acara makan rujak. Seperti pada
pembelajaran sebelumnya, para netter atau pembaca diminta untuk
berkenan mengisi kalimat yang belum selesai. Kata-kata tercetak
tebal sebagai pancingan untuk mengisi. Selamat mengisi!
Tingkatan tembung ngoko –
krama seperti yang digunakan di atas.
| Tembung
Ngoko |
Krama
|
Krama
Inggil |
Indonesia |
|
bisa |
saged |
- |
dapat, bisa |
|
gedhe |
ageng |
- |
besar |
|
kapal (prau) |
baita |
- |
kapal |
|
kalah |
kawon |
- |
kalah |
|
negara |
negari |
- |
negara |
|